Praca – rynek pracy

Według popularnych teorii ekonomicznych rynek pracy z punktu widzenia kategorii, czyli jako kategoria ekonomiczna – jest pojęciem syntetycznym obrazującym kształtowanie się relacji wymiennych pomiędzy podażą zasobów siły roboczej a popytem. Odzwierciedla więc całokształt stosunków wymiennych zachodzących pomiędzy pracobiorcami (podaż zasobów siły roboczej) a pracodawcami ( popyt na zasoby siły roboczej) w związku z wymianą pierwszych ich zdolności do pracy na płacę świadczoną przez drugich. Czyli jak w każdym rynku jest popyt, podaż i cena. Sytuacja na rynkach pracy odzwierciedla procesy zachodzące w mechanizmach gospodarczych, kształtujących się więc pod wpływem polityki gospodarczej. Rynek pracy odzwierciedla zmiany demograficzne.

Wielkość zasobów siły roboczej zależy głównie od ludności aktywnej oraz długości czasu pracy i przeciętnej jej intensywności. Na wielkość podaży zasobów siły roboczej istotny wpływ obok czynników demograficznych wywierają czynniki psychologiczne, organizacyjne i ekonomiczne. Jeśli będziemy brać pod uwagę skalę mikro to w kierunku spadku podaży będą oddziaływać takie czynniki jak:

  • absencja w pracy
  • przestoje i czas stracony
  • różne elastyczne formy wykorzystywania czasu pracy

Podaż zasobów siły roboczej ma zawsze określoną strukturę jakościową (kwalitatywną – zależy głównie od struktury gospodarki), a właściwie ilościowo-jakościową. Ilościowa-kwantytatywna.
Na wielkość popytu na siłę roboczą istotny wpływ wywiera wielkość produkcji i usług, wydajność i czas pracy. Popyt na pracę uwarunkowany jest zarówno czynnikami o charakterze mikroekonomicznym (czyli związanymi z kalkulacjami indywidualnymi pracodawców), jak też o charakterze makroekonomicznym wynikającymi z powiązań rynku pracy z innymi rynkami i sferami funkcjonowania systemu gospodarczego.

Kształtowanie się popytu zależy od absorbcji (możliwości wchłaniania) zasobów przez gospodarkę narodową. Te możliwości determinują podaż pracy w różnych działach i gałęziach gospodarki. Każda gospodarka charakteryzuje się pewną, określoną chłonnością. To wchłanianie zasobów może następować w postaci wzrostu zatrudnienia lub wzrosty ludności czynnej zawodowo poza sferę zatrudnienia (praca samodzielna, rzemiosło, indywidualne gospodarstwa rolne). W kształtowaniu popytu chłonność zatrudnienia odgrywa rolę podstawową. Wynika to z faktu, że zatrudnienie stanowi główną i najważniejszą organizację pracy ludzkiej. Zatrudnienie jest przeważającym kierunkiem wykorzystywania zasobów pracy.

Komentarz: